Tim thai bắt đầu đập từ rất sớm, nhưng lại là cơ quan dễ bị bỏ sót khi tầm soát dị tật trong thai kỳ. Siêu âm tim thai giúp phát hiện các bất thường ngay từ trong bụng mẹ, từ đó xây dựng kế hoạch chăm sóc phù hợp, đảm bảo sức khỏe trọn vẹn cho cả mẹ và bé.
Vậy tim thai hình thành khi nào, cách theo dõi nhịp tim qua siêu âm và những yếu tố nào có thể ảnh hưởng đến nhịp tim thai… Cùng TS. BS. Lê Kim Tuyến – Chuyên gia Tim bẩm sinh – Bệnh viện Tim Tâm Đức tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Tim thai là gì? Khi nào hình thành?
Tim thai là trái tim đang phát triển của em bé trong bụng mẹ. Tim thai bắt đầu hình thành rất sớm, từ tuần thứ 3 của thai kỳ, đến tuần thứ 6, tim thai đã bắt đầu đập và có thể phát hiện được trên siêu âm.
Cách theo dõi nhịp tim thai qua siêu âm
Theo dõi tim thai qua siêu âm là phương pháp phổ biến và hiệu quả nhất. Có ba loại siêu âm chính được sử dụng để theo dõi tim thai:
- Siêu âm Doppler cầm tay. Thiết bị này sử dụng sóng âm để phát hiện và khuếch đại nhịp tim thai. Nó thường được sử dụng trong các lần khám thai định kỳ để kiểm tra nhanh nhịp tim.
- Siêu âm 2D. Đây là loại siêu âm phổ biến nhất, tạo ra hình ảnh đen trắng của tim thai. Bác sĩ có thể quan sát cấu trúc tim, các buồng tim, van tim và dòng máu chảy qua tim.
- Siêu âm Doppler màu. Loại siêu âm này thêm màu vào hình ảnh để hiển thị hướng và tốc độ dòng máu. Điều này giúp phát hiện các vấn đề như hẹp hoặc hở van tim, hoặc các luồng thông bất thường.
Những chỉ số nhịp tim thai bình thường
Nhịp tim thai bình thường thay đổi theo giai đoạn thai kỳ:
- Tuần thứ 6-7: Khoảng 90-110 nhịp/phút.
- Tuần thứ 8-10: Khoảng 140-170 nhịp/phút.
- Sau tuần thứ 10: Nhịp tim ổn định trong khoảng 120-160 nhịp/phút.
Ngoài nhịp tim, bác sĩ cũng sẽ đánh giá các chỉ số khác như kích thước, cấu trúc của tim và các mạch máu lớn, cũng như chức năng bơm máu của tim khi có chỉ định.
Vì sao phải theo dõi nhịp tim thai định kỳ trong thai kỳ?
Theo dõi tim thai định kỳ là vô cùng quan trọng vì nhiều lý do:
- Phát hiện sớm các vấn đề. Giúp phát hiện sớm các dị tật tim bẩm sinh hoặc các vấn đề về nhịp tim, cho phép can thiệp kịp thời.
- Theo dõi sự phát triển của tim. Đảm bảo tim thai phát triển bình thường theo từng giai đoạn của thai kỳ.
- Đánh giá sức khỏe tổng thể của thai nhi. Nhịp tim thai là một chỉ số quan trọng về sức khỏe và sự phát triển của em bé trong bụng mẹ.
- Lên kế hoạch sinh nở phù hợp. Nếu phát hiện dị tật tim, bác sĩ có thể lập kế hoạch sinh nở tại bệnh viện có đầy đủ trang thiết bị và đội ngũ chuyên khoa tim mạch nhi để xử lý kịp thời sau sinh.
Những yếu tố có thể ảnh hưởng đến nhịp tim thai và khi nào cần siêu âm tim thai?
Một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến sự phát triển và hoạt động của nhịp tim thai:
- Yếu tố di truyền: Tiền sử gia đình có người mắc bệnh tim bẩm sinh hoặc các rối loạn di truyền khác có thể làm tăng nguy cơ.
- Bệnh lý của mẹ:
- Tiểu đường thai kỳ không kiểm soát tốt. Có thể tăng nguy cơ dị tật tim bẩm sinh.
- Rubella hoặc các bệnh truyền nhiễm khác khi mang thai. Đặc biệt trong tam cá nguyệt thứ nhất, có thể gây tổn thương tim thai.
- Bệnh lupus ban đỏ hệ thống và các bệnh tự miễn khác. Có thể ảnh hưởng đến hệ thống dẫn truyền tim của thai nhi.
- Sử dụng thuốc hoặc chất gây nghiện. Một số loại thuốc (như thuốc chống động kinh, isotretinoin) hoặc việc sử dụng rượu, ma túy trong thai kỳ có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của tim thai.
- Tiếp xúc với hóa chất độc hại hoặc bức xạ. Có thể gây ra các dị tật bẩm sinh, bao gồm dị tật tim.
- Tuổi của mẹ. Mẹ bầu quá trẻ hoặc quá lớn tuổi (trên 35 tuổi) có thể có nguy cơ cao hơn một chút.
- Béo phì ở mẹ. Có thể liên quan đến nguy cơ tăng dị tật tim bẩm sinh ở thai nhi, chủ yếu là khó phát hiện dị tật khi tầm soát do thành bụng dày.
Lời khuyên về kiểm tra tim thai tại cơ sở y tế có chuyên môn tim mạch
Việc siêu âm tim thai tại cơ sở y tế có chuyên môn tim mạch là cực kỳ quan trọng, đặc biệt đối với các trường hợp có nguy cơ cao hoặc khi phát hiện các dấu hiệu bất thường về tim thai.
- Chẩn đoán chính xác. Sự phối hợp giữa bác sĩ sản khoa và bác sĩ tim mạch nhi hoặc bác sĩ siêu âm tim thai giàu kinh nghiệm giúp đưa ra chẩn đoán chính xác nhất về tình trạng tim thai.
- Kế hoạch quản lý toàn diện. Đội ngũ đa chuyên khoa có thể xây dựng kế hoạch quản lý thai kỳ, theo dõi và can thiệp kịp thời nếu cần, bao gồm cả việc chuẩn bị cho quá trình sinh nở và chăm sóc trẻ sơ sinh.
- Tư vấn chuyên sâu. Mẹ bầu và gia đình sẽ được tư vấn chi tiết về tình trạng của tim thai, các lựa chọn điều trị, và tiên lượng, giúp gia đình chuẩn bị tâm lý và đưa ra quyết định tốt nhất.
- Cải thiện kết cục. Sự phối hợp này giúp tối ưu hóa kết quả cho cả mẹ và bé, đặc biệt là đối với các trường hợp có dị tật tim bẩm sinh phức tạp, đảm bảo em bé được chăm sóc y tế tốt nhất ngay sau khi chào đời.
Kỹ thuật siêu âm/siêu âm tim thai đang được thực hiện tại Bệnh viện Tim Tâm Đức như thế nào?
|
Việc theo dõi và siêu âm tim thai định kỳ tại các cơ sở chuyên sâu như Bệnh viện Tim Tâm Đức là cách hiệu quả để đảm bảo trái tim nhỏ bé ấy được chăm sóc đúng cách ngay từ đầu. Không chỉ phát hiện kịp thời những vấn đề tiềm ẩn, mẹ bầu và gia đình còn nhận được sự tư vấn chuyên môn giúp chuẩn bị vững vàng cho hành trình chào đón bé yêu.
TS.BS. Lê Kim Tuyến hiện là Chuyên gia Tim bẩm sinh – Bệnh viện Tim Tâm Đức
Bác sĩ có hơn 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tim mạch nhi và tim bẩm sinh. Bác sĩ từng công tác lâu năm tại Viện Tim TP.HCM.
Bác sĩ Kim Tuyến được đào tạo chuyên sâu tại Pháp về tim mạch nhi khoa và siêu âm tim thai. Lĩnh vực lâm sàng chuyên sâu của bác sĩ bao gồm: khám chữa bệnh nội tim mạch, bệnh tim bẩm sinh, siêu âm tim, siêu âm tim bẩm sinh, siêu âm qua thực quản, siêu âm tim thai…
TS.BS. Lê Kim Tuyến còn tham gia giảng dạy và là giảng viên thỉnh giảng tại nhiều hội thảo, khóa đào tạo chuyên đề trong và ngoài nước. Bác sĩ hiện đảm nhận vai trò Phó Chủ tịch Liên Chi hội Tim mạch Nhi và Tim bẩm sinh TP.HCM. Đồng thời, bác sĩ là thành viên tích cực của nhiều hội chuyên ngành về tim mạch và sức khỏe bà mẹ – thai nhi.
Leave a Reply