Nắng nóng đỉnh điểm, chú ý nguy cơ bệnh tim mạch tiềm ẩn

Thời tiết cực đoan không chỉ gây ra cảm giác oi bức, mệt mỏi mà còn là "kẻ thù thầm lặng" đe dọa trực tiếp đến hệ tim mạch, đặc biệt là với người lớn tuổi, người có bệnh nền và ngay cả ‘dân văn phòng”.

Thành phố Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn thời tiết khắc nghiệt. Theo các dự báo thời tiết, nhiệt độ đỉnh điểm tại Sài Gòn có thể vượt ngưỡng 40 độ C và tình trạng nắng nóng gay gắt này dự kiến sẽ còn kéo dài trong suốt cả năm 2026.

Vậy nắng nóng tàn phá hệ tim mạch như thế nào và làm sao để phòng tránh? Dưới đây là những tổng hợp chuyên môn từ các bác sĩ chuyên khoa tại Bệnh viện Tim Tâm Đức.

Nắng nóng tàn phá hệ tim mạch và tăng nguy cơ đột quỵ ra sao?

Nhiều người lầm tưởng nắng nóng chỉ gây say nắng, nhưng thực tế, hệ tim mạch mới là cơ quan chịu áp lực lớn nhất.

Theo BS.CKII Phạm Trần Xuân Hồng, Trưởng khoa Nội tim mạch 5 – Phục hồi chức năng tim mạch, nhiệt độ và độ ẩm cao khiến máu lưu thông đến da nhiều hơn để tản nhiệt, từ đó khiến tim đập nhanh hơn với lưu lượng máu gấp đôi mỗi phút so với ngày bình thường.

Đáng lo ngại hơn, việc đổ mồ hôi làm giảm lượng dịch trong cơ thể dẫn đến mất nước, khiến máu bị cô đặc. Thể tích tuần hoàn giảm chính là điều kiện thuận lợi cho tai biến tắc mạch do huyết khối.

Bên cạnh đó, nắng nóng còn là "đòn bẩy" kích hoạt cơn đột quỵ nguy hiểm. ThS.BS.CKI. Huỳnh Thị Ngọc Huyền (Khoa Hồi sức Cấp cứu Nội Tim Mạch) cho biết, khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cơ thể dễ mất nước và điện giải, làm tăng độ nhớt máu và thúc đẩy cục máu đông gây đột quỵ thiếu máu não. Một nghiên cứu của Saeed A và cộng sự năm 2021 đã chỉ ra rằng có tới 60,89% trường hợp bệnh nhân đột quỵ não cấp xảy ra vào mùa nóng.

XEM THÊM: Những thói quen dễ gây đột quỵ khi nắng nóng gay gắt

Cảnh giác với "Sốc nhiệt" ngay cả khi ngồi phòng máy lạnh

Đừng nghĩ rằng chỉ những người đi làm ngoài trời mới gặp nguy hiểm. Theo BS.CKII. Trần Thị Kim Thanh, Trưởng khoa Nội Tim mạch IV - Khoa Tim mạch Chuyển hoá, đặc biệt cảnh báo tình trạng sốc nhiệt ở nhóm ‘dân văn phòng’.

Nguyên nhân chính đến từ sự chênh lệch nhiệt độ lớn giữa trong và ngoài văn phòng. Việc bạn đi từ ngoài trời nắng 35-40 độ C bước thẳng vào phòng máy lạnh 18-22 độ C (hoặc ngược lại) sẽ khiến cơ thể không kịp thích nghi. Lúc này, nhiệt độ thấp làm mạch máu co lại đột ngột, tuần hoàn máu kém, gây choáng, nhức đầu, cứng vai gáy và rối loạn thân nhiệt. 

Sốc nhiệt cực kỳ nguy hiểm và có thể gây biến chứng suy đa cơ quan, đe dọa tính mạng.

XEM THÊM: Nắng nóng: dân văn phòng ngồi máy lạnh cẩn thận sốc nhiệt

Các điểm rất quan trọng cần lưu ý để bảo vệ tim mạch mùa nắng nóng

Từ những kinh nghiệm cấp cứu tim mạch thực tế, BS. Nguyễn Bảo Trung (Khoa Hồi Sức Cấp Cứu Nội Tim Mạch) cùng các bác sĩ tại Tâm Đức đã đưa ra các nguyên tắc vàng để bảo vệ sức khỏe:

• Tuyệt đối không để cơ thể thiếu nước: Uống từ 1,5–2,5 lít nước mỗi ngày và uống đều đặn, không đợi đến khi quá khát mới uống. Nước giúp làm loãng máu, hạn chế hình thành huyết khối.
• Tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột: Nên cài đặt máy lạnh ở mức 25–28 °C. Trước khi từ phòng lạnh ra ngoài trời nắng, hãy đứng ở khu vực trung gian (như hành lang) khoảng 3-5 phút để cơ thể làm quen với nhiệt độ.
• Không tắm ngay khi vừa đi nắng về: Việc tắm nước lạnh ngay lập tức có thể gây co mạch đột ngột, dẫn đến đột quỵ. Bạn cần ngồi nghỉ, lau khô mồ hôi cho đến khi cơ thể ổn định.
• Tập luyện an toàn: Chỉ nên tập thể dục vào sáng sớm (6-7h), chọn nơi có bóng mát, vận động vừa sức và tránh các bài tập cường độ quá mạnh gây vắt kiệt thể lực.

XEM THÊM: Tập thể dục mùa nắng nóng: 8 lưu ý quan trọng tránh sốc nhiệt

HÀNH ĐỘNG NGAY: Đừng để nắng nóng đánh gục trái tim bạn

Mùa nắng nóng gay gắt kéo dài đang tạo ra áp lực khổng lồ lên hệ tuần hoàn, đặc biệt với những người trên 50 tuổi, người mắc bệnh lý nền (tăng huyết áp, tiểu đường) hoặc người có thói quen sinh hoạt chưa khoa học. Đừng chờ đến khi xuất hiện các dấu hiệu như chóng mặt, tim đập nhanh, đau tức ngực, yếu nửa người hay khó nói mới đi tìm bác sĩ.

XEM THÊM: Nắng nóng: Bác sĩ cảnh báo sức khỏe người bệnh tim, người lớn tuổi, cao huyết áp

Hãy chủ động bảo vệ "trạm bơm" của cơ thể bằng cách tầm soát và kiểm tra sức khỏe tim mạch tổng quát ngay trước khi mùa nắng nóng đạt đỉnh. Việc phát hiện sớm và nhận phác đồ dự phòng từ bác sĩ chuyên khoa là "lá chắn" vững chắc nhất để bạn và người thân an tâm vượt qua mùa hè này.