TĂNG ÁP ĐỘNG MẠCH PHỔI
Tác giả: BS. Võ Từ Nhất
A. Tăng áp phổi hay tăng áp động mạch phổi là gì?
Để hiểu tăng áp động mạch phổi là gì, trước hết cần hiểu dòng máu lưu chuyển qua tim như thế nào.
Tim là một cơ quan rất quan trọng giúp duy trì sự sống và hoạt động như hai máy bơm. Phần bên trái của tim (gồm tâm nhĩ trái và tâm thất trái) nhận máu giàu oxy từ phổi và bơm máu vào hệ thống động mạch để nuôi toàn bộ cơ thể.
Tâm thất trái phải bơm máu đi quãng đường xa nên có cấu trúc cơ dày và khỏe. Hiệu quả của sức bơm này có thể được đánh giá qua huyết áp động mạch mà chúng ta đo bằng máy đo huyết áp.
Sau khi cung cấp oxy cho các cơ quan trong cơ thể, máu sẽ nhận lại carbonic và quay trở về tim qua hệ thống tĩnh mạch, vào tâm nhĩ phải và tâm thất phải. Từ đây, máu được bơm lên phổi thông qua động mạch phổi để trao đổi oxy tại phế nang.
Thông thường áp lực trong động mạch phổi chỉ bằng khoảng 1/3 áp lực của huyết áp động mạch. Khi áp lực trong động mạch phổi lớn hơn mức này thì được gọi là tăng áp lực động mạch phổi.
Tăng áp động mạch phổi được chia thành hai loại:
- Tăng áp động mạch phổi nguyên phát: do các mạch máu nhỏ trong phổi bị thay đổi cấu trúc, trở nên dày và cứng làm hẹp lòng mạch. Điều này khiến tâm thất phải phải co bóp mạnh hơn để bơm máu lên phổi, lâu dần dẫn đến dày thất phải.
- Tăng áp động mạch phổi thứ phát: thường là hậu quả của các bệnh lý như tim bẩm sinh, bệnh van tim, bệnh cơ tim, thuyên tắc phổi hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.
Tăng áp động mạch phổi nguyên phát hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu. Tuy nhiên bệnh thường tiến triển chậm từ nhỏ đến khi trưởng thành.
B. Điều gì xảy ra nếu bạn bị tăng áp lực động mạch phổi?
Do dòng máu lên phổi để trao đổi oxy bị cản trở nên người bệnh thường có các triệu chứng như:
- Nặng ngực
- Khó thở khi hoạt động hoặc gắng sức
- Ngất do thiếu oxy khi gắng sức
- Dấu hiệu suy tim phải như gan to, phù chân
C. Làm thế nào để chẩn đoán tăng áp động mạch phổi?
Chẩn đoán bệnh dựa trên các triệu chứng lâm sàng của người bệnh và kết quả siêu âm tim Doppler màu.
Trong trường hợp siêu âm cho thấy áp lực động mạch phổi tăng cao (> 2/3 áp lực động mạch hệ thống), bệnh nhân cần thực hiện thông tim đo kháng lực mạch máu phổi để xác định chính xác mức độ bệnh và có hướng điều trị phù hợp.
D. Tăng áp động mạch phổi có chữa được không?
Tăng áp động mạch phổi thứ phát do bệnh tim bẩm sinh hoặc bệnh van tim có thể được điều trị khỏi nếu được phát hiện và phẫu thuật kịp thời.
Trong các trường hợp thứ phát do nguyên nhân khác, nếu được chẩn đoán và điều trị đúng thì tình trạng tăng áp động mạch phổi có thể ổn định và giảm dần.
Đối với tăng áp động mạch phổi nguyên phát, hiện nay chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu. Tuy nhiên, một số loại thuốc giúp giãn mạch máu phổi có thể làm chậm tiến triển của bệnh.
Trong những trường hợp nặng, phương pháp điều trị hiệu quả cuối cùng là phẫu thuật ghép tim – phổi.
Tài liệu tham khảo
Nguồn hình ảnh: Internet
