Siêu âm tim qua thực quản

Siêu âm tim qua thực quản

Bs Huỳnh Thanh Kiều

Siêu âm tim qua thực quản là gì?

• Siêu âm tim qua thực quản (SATQTQ) là một phương pháp siêu âm tim sử dụng đầu dò phát ra tần số cao nối với ống dài như ống nội soi dạ dày, đưa qua miệng xuống cổ họng và đi vào thực quản.
• Do thực quản nằm sát với các buồng tim và mạch máu lớn ở cuống tim nên phương pháp này cho hình ảnh cấu trúc tim rất rõ nét.

Tại sao người bệnh cần phải làm siêu âm tim qua thực quản?

• Bác sĩ chỉ định cho bệnh nhân làm SATQTQ khi siêu âm tim qua thành ngực cho hình ảnh cấu trúc tim hay mạch máu không rõ nét hoặc không cung cấp đủ thông tin.
• SATQTQ cho hình ảnh của hai tâm nhĩ, vách liên nhĩ, tĩnh mạch phổi, van hai lá, van động mạch chủ và động mạch chủ ngực rõ nét hơn so với siêu âm tim qua thành ngực thông thường.
• Chỉ định chủ yếu của SATQTQ gồm:

• Tìm lỗ thông liên nhĩ và 4 tĩnh mạch phổi khi siêu âm tim qua thành ngực nghi ngờ.
• Đánh giá nguyên nhân tăng áp động mạch phổi chưa xác định rõ.
• Trước khi bít lỗ thông liên nhĩ bằng dụng cụ qua thông tim để đo khoảng cách các rìa của lỗ thông.
• Trước khi nong hẹp van hai lá bằng bóng qua da để đánh giá cấu trúc van, mức độ hở van và huyết khối nhĩ trái.
• Tìm huyết khối trong nhĩ trước khi chuyển nhịp ở bệnh nhân rung nhĩ.
• Tìm huyết khối trong nhĩ hoặc tiểu nhĩ ở bệnh nhân nhồi máu não nghi do thuyên tắc từ tim.
• Đánh giá hoạt động của van tim nhân tạo khi nghi ngờ kẹt van.
• Tìm sùi hoặc áp xe trong chẩn đoán viêm nội tâm mạc nhiễm trùng.
• Đánh giá bệnh lý động mạch chủ ngực như phình hoặc bóc tách động mạch chủ.
• Bệnh nhân béo phì, thành ngực dày, đặt túi ngực hoặc đang thở máy có thể cần thực hiện vì siêu âm qua thành ngực cho hình ảnh không rõ.

Khi làm siêu âm tim qua thực quản bệnh nhân có nguy cơ gì?

• Có một số nguy cơ liên quan đến việc đặt đầu dò vào miệng và thực quản.
• Người bệnh thường được dùng thuốc an thần và xịt thuốc tê vùng hầu họng trước khi thực hiện thủ thuật.
• Một số bệnh nhân có thể cảm thấy khó chịu hoặc buồn nôn khi đặt đầu dò.
• Ngoài ra có thể đau họng nhẹ trong vòng 1 – 2 ngày sau thủ thuật.
• Trường hợp rất hiếm có thể xảy ra chảy máu hoặc thủng thực quản.
• Để hạn chế biến chứng, bác sĩ sẽ thực hiện bảng kiểm tra an toàn trước khi tiến hành thủ thuật.

Trình tự thực hiện siêu âm tim qua thực quản

• SATQTQ thường được thực hiện trong bệnh viện, kéo dài khoảng 20 – 45 phút.
• Người bệnh cần đặt lịch hẹn trước và nhịn đói từ 4 – 6 giờ.
• Các bước thực hiện gồm:

• Bệnh nhân nằm trên giường siêu âm, được đo mạch, huyết áp và SpO2.
• Dán điện cực theo dõi điện tâm đồ.
• Bác sĩ kiểm tra tiền sử bệnh và hoàn tất bảng kiểm tra an toàn.
• Gây tê vùng hầu họng bằng thuốc xịt.
• Thiết lập đường truyền tĩnh mạch và sử dụng thuốc an thần nhẹ.
• Bệnh nhân cắn giữ một ống nhựa nhỏ để tránh cắn đầu dò.
• Đưa đầu dò qua miệng vào thực quản khi bệnh nhân nuốt.
• Tiến hành siêu âm trong khoảng 15 – 20 phút.
• Sau khi hoàn tất sẽ rút đầu dò và tháo các thiết bị theo dõi.
• Bệnh nhân không ăn uống trong khoảng 2 giờ sau thủ thuật, sau đó có thể uống sữa lạnh hoặc ăn cháo.

Người bệnh cần chuẩn bị gì trước khi làm siêu âm tim qua thực quản?

• Nhịn ăn từ 4 – 6 giờ trước khi thực hiện.
• Không uống rượu bia hoặc hút thuốc lá trước ngày làm thủ thuật.
• Đến bệnh viện đúng lịch hẹn.
• Nên có người thân đi cùng vì bệnh nhân có thể được dùng thuốc an thần.
• Báo cho bác sĩ nếu có răng giả, tiền sử dị ứng hoặc bệnh lý vùng hầu họng, thực quản và dạ dày.

Tài liệu tham khảo

• https://www.heart.org