Ngày 29/04/2026, Bệnh viện Tim Tâm Đức đã tổ chức Hội thảo với chủ đề: “Dự phòng chủ động – Hướng tiếp cận toàn diện trong chăm sóc sức khỏe bệnh nhân”. Buổi Hội thảo quy tụ các bác sĩ, dược sĩ và điều dưỡng trưởng, tập trung vào một vấn đề ngày càng quan trọng trong thực hành tim mạch hiện đại: mối liên hệ giữa bệnh truyền nhiễm và bệnh lý tim mạch, cùng vai trò của dự phòng chủ động.
Gánh nặng “kép” ở người bệnh tim mạch
Người lớn tuổi và bệnh nhân có bệnh nền tim mạch đang phải đối mặt với nguy cơ đặc biệt cao trước các bệnh nhiễm trùng. Nguyên nhân chính đến từ hiện tượng lão hóa miễn dịch – quá trình suy giảm chức năng miễn dịch theo tuổi, làm giảm khả năng chống lại tác nhân gây bệnh
Bên cạnh đó, nhóm bệnh nhân này còn chịu tác động kép từ:
- Nguy cơ bên trong: tái hoạt virus Varicella zoster virus gây bệnh zona
- Nguy cơ bên ngoài: virus hô hấp như Respiratory syncytial virus
Các dữ liệu cho thấy:
- Bệnh nhân suy tim có nguy cơ nhiễm trùng cao hơn đáng kể
- Nguy cơ nhập viện do RSV có thể tăng 4–33 lần
- Nguy cơ mắc zona tăng khoảng 34% ở bệnh nhân tim mạch
Zona – Không chỉ là bệnh ngoài da
Một điểm nhấn quan trọng tại hội thảo là tác động toàn thân của bệnh zona, đặc biệt đến hệ tim mạch.
Zona không đơn thuần là bệnh da liễu mà có thể gây ra nhiều biến chứng:
- Biến chứng thần kinh: đau dây thần kinh kéo dài (PHN)
- Biến chứng mắt: nguy cơ mất thị lực
- Biến chứng mạch máu: tăng nguy cơ đột quỵ và nhồi máu cơ tim
Đáng chú ý:
- Nguy cơ đột quỵ tăng cao nhất trong 1 tháng đầu sau khi mắc zona
- Tình trạng viêm do tái hoạt virus có thể kích hoạt biến cố tim mạch
Điều này cho thấy: 👉 Nhiễm trùng không chỉ là “bệnh kèm”, mà là yếu tố thúc đẩy biến cố tim mạch.
RSV – Mối nguy ít được nhận biết
Bên cạnh zona, RSV đang nổi lên là một nguyên nhân quan trọng gây bệnh nặng ở người lớn tuổi.
Tại Việt Nam:
- RSV chiếm khoảng 23% các virus hô hấp phát hiện
- Có thể gây viêm phổi nặng, kéo dài thời gian nằm viện
Tuy nhiên, nhận thức cộng đồng về RSV còn hạn chế:
- Nhiều người chưa từng nghe đến RSV
- Một tỷ lệ lớn không nhận biết được triệu chứng
👉 Đây là khoảng trống lớn trong dự phòng và truyền thông y tế.
Dự phòng chủ động – Thay đổi cách tiếp cận
Hội thảo nhấn mạnh một thông điệp quan trọng: Chăm sóc bệnh nhân tim mạch không chỉ là điều trị, mà phải bao gồm dự phòng nhiễm trùng một cách chủ động.
Các chiến lược trọng tâm gồm
1. Tích hợp dự phòng vào quy trình khám bệnh
- Đánh giá nguy cơ nhiễm trùng ở mỗi lần khám
- Chủ động tư vấn tiêm chủng cho bệnh nhân có bệnh nền
2. Nâng cao kỹ năng tư vấn của nhân viên y tế
Nghiên cứu cho thấy nhiều rào cản khi tư vấn vaccine:
- Thiếu thời gian
- Bệnh nhân không quan tâm
- Lo ngại về chi phí
👉 Điều này đòi hỏi việc đào tạo kỹ năng giao tiếp và tư vấn hiệu quả hơn.
3. Giải quyết “do dự tiêm chủng”
Do dự tiêm chủng là một trạng thái phổ biến, chịu ảnh hưởng bởi:
- Lo ngại tác dụng phụ
- Thiếu niềm tin
- Ảnh hưởng truyền thông
👉 Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để can thiệp đúng cách.
Vai trò của vắc xin trong bệnh tim mạch
Các tiến bộ trong công nghệ vắc xin hiện nay cho phép:
- Tăng hiệu quả miễn dịch ở người lớn tuổi
- Vượt qua rào cản lão hóa miễn dịch
- Mang lại bảo vệ bền vững hơn
Đặc biệt, các vắc xin thế hệ mới (tái tổ hợp, có chất bổ trợ) đã chứng minh:
- Hiệu lực cao trong phòng bệnh zona
- Tạo đáp ứng miễn dịch mạnh và kéo dài
👉 Điều này mở ra hướng tiếp cận mới trong dự phòng biến cố tim mạch gián tiếp.
Kết luận
Hội thảo đã khẳng định một xu hướng quan trọng trong y học hiện đại: 👉 Dự phòng chủ động là trụ cột thứ ba bên cạnh chẩn đoán và điều trị.
Đối với bệnh nhân tim mạch:
- Nhiễm trùng không còn là yếu tố “ngoại vi”
- Mà là yếu tố nguy cơ trực tiếp của biến cố tim mạch
Do đó, việc:
- Nâng cao nhận thức
- Tích hợp dự phòng vào thực hành lâm sàng
- Tăng cường tư vấn và tiêm chủng
👉 Sẽ góp phần quan trọng trong giảm gánh nặng bệnh tật và cải thiện tiên lượng cho người bệnh.
Thông điệp: Chủ động phòng bệnh – Bảo vệ trái tim từ sớm
XEM THÊM:
Bệnh viện chuyên khoa tim mạch · Từ 2006
Bệnh viện Tim Tâm Đức
Chất lượng Thế giới · Vì Trái tim Việt Nam
