Biến chứng thần kinh đái tháo đường: Làm sao nhận biết và phòng ngừa hiệu quả?

Biến chứng thần kinh đái tháo đường không chỉ gây đau đớn và suy giảm chức năng vận động, mà còn làm tăng nguy cơ té ngã, nhiễm trùng, loét chân và thậm chí là cắt cụt chi nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. 

Theo BS.CKII. Trần Thị Kim Thanh - Trưởng khoa Nội Tim mạch IV - Khoa Tim mạch Chuyển hoá - Bệnh viện Tim Tâm Đức, việc nhận biết sớm các triệu chứng và hiểu rõ yếu tố nguy cơ sẽ giúp người bệnh chủ động phòng ngừa, kiểm soát tốt biến chứng này và bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Bệnh thần kinh đái tháo đường là gì?

Bệnh thần kinh đái tháo đường là những tổn thương thần kinh có thể xảy ra ở bệnh nhân đái tháo đường. Bệnh bao gồm những triệu chứng như đau, tê, dị cảm, yếu cơ, vết thương chậm lành, xuất hiện ở đái tháo đường type 1 và type 2.

XEM THÊM: Đái tháo đường típ 1 và típ 2, loại nào nguy hiểm hơn?

Nguyên nhân

Do đường máu tăng cao gây phá hủy mạch máu cung cấp oxy và chất dinh dưỡng cho thần kinh, từ đó làm tổn thương chức năng thần kinh trên khắp cơ thể, gây bệnh lý thần kinh.

XEM THÊM: Nguyên nhân bệnh thần kinh tiểu đường, cách phòng tránh và điều trị

Phân loại

• Bệnh thần kinh ngoại biên: thường gặp nhất, chiếm 50%, ảnh hưởng đến bàn chân, chân, tay.

• Bệnh thần kinh tự động: chiếm 30 %, ảnh hưởng lên bàng quang, ruột, huyết áp, tim, cơ quan sinh dục.   

• Bệnh thần kinh gốc: chiếm 20%, ảnh hưởng đến các thần kinh ở đùi, hông, mông, cẳng chân, lưng.

Yếu tố nguy cơ

• Đái tháo đường type 1 hơn 20 năm và đái tháo đường type 2 hơn 10 năm 
• Tăng huyết áp
• Béo phì 
• Tăng cholesterol 
• Bệnh thận mạn
• Nghiện rượu 
• Hút thuốc lá 

XEM THÊM: Tầm soát và Phát hiện sớm bệnh Đái tháo đường

Triệu chứng bệnh thần kinh tiểu đường 

Bệnh thần kinh ngoại biên

• Tê, đau như kim châm, bỏng, đau nhói, đau buốt, dị cảm, yếu cơ, vết thương chậm lành, mất cảm giác ở chân. 
• Tê, đau như kim châm, bỏng, đau nhói, đau buốt

Bệnh thần kinh tự động 

• Tiêu hóa: khó tiêu, ợ nóng, buồn nôn, nôn, đầy hơi, tiêu chảy, táo bón, chậm làm trống dạ dày
• Tiết niệu: tiểu khó, ứ nước tiểu, thường bị nhiễm trùng tiểu
• Tình dục: rối loạn chức năng tình dục, rối loạn cương, khô âm đạo
• Tim mạch: tụt huyết áp, loạn nhịp tim, chóng mặt
• Mồ hôi: tăng hoặc giảm tiết mồ hôi quá mức 
• Mắt: đồng tử khó điều tiết khi gặp ánh sáng 
• Hạ đường huyết không triệu chứng: bệnh nhân sẽ không có những dấu hiệu cảnh báo của cơn hạ đường huyết như chóng mặt, hoa mắt, đói bụng

Bệnh thần kinh gốc

• Đau nặng đột ngột ở hông, mông, đùi 
• Yếu chân gây khó đứng dậy 
• Mất phản xạ đầu gối 
• Teo cơ vùng bị ảnh hưởng
• Sụt cân bất thường

Biến chứng thường gặp

• Tổn thương da, vết thương chậm lành 
• Nhiễm trùng 
• Loét da 
• Bàn chân Charcot
• Khó khăn khi di chuyển
• Tăng nguy cơ té ngã và gãy xương 
• Cắt cụt chi

XEM THÊM: Bác sĩ cảnh báo 7 biến chứng nguy hiểm của bệnh tiểu đường type 2

Những biện pháp hỗ trợ khi có biến chứng thần kinh đái tháo đường

• Cần sử dụng gậy hoặc thiết bị hỗ trợ di chuyển
• Cần sử dụng gậy hoặc thiết bị hỗ trợ di chuyển để giúp người bệnh di chuyển dễ dàng hơn. 
• Bệnh nhân nên mang giày đặc biệt để bảo vệ bàn chân không bị thương. 
• Người bệnh cần tự kiểm tra và phát hiện sớm các vết thương ở chân và bàn chân. 
• Cần đi khám ngay khi có vết thương chậm lành. 
• Cần loại bỏ thảm trải sàn hoặc các mối nguy hiểm khác có thể gây vấp ngã trong nhà 
• Người bệnh nên tìm kiếm sự trợ giúp từ bác sĩ nếu biến chứng thần kinh đái tháo đường ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của họ
• Cần tự vấn và giáo dục cho gia đình của người bệnh về bệnh thần kinh tiểu đường để giúp và hỗ trợ cho bệnh nhân

Chủ động kiểm soát đường huyết, duy trì lối sống lành mạnh và khám định kỳ chính là những chìa khóa giúp phòng ngừa và làm chậm tiến triển của biến chứng thần kinh tiểu đường.

BS.CKII Trần Thị Kim Thanh hiện là Trưởng khoa Nội Tim mạch IV - Khoa Tim mạch Chuyển hoá - Bệnh viện Tim Tâm Đức, với nhiều năm kinh nghiệm điều trị trong lĩnh vực tim mạch và nội tiết. Bác sĩ Thanh đặc biệt chuyên sâu trong siêu âm tim và phục hồi chức năng tim mạch, luôn tận tâm đồng hành cùng bệnh nhân trong hành trình cải thiện sức khỏe tim mạch.

Khoa Nội Tim mạch IV - Khoa Tim mạch Chuyển hoá - Bệnh viện Tim Tâm Đức là nơi hội tụ đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm và được đào tạo chuyên sâu về tim mạch, nội tiết và dinh dưỡng. Khoa tập trung chẩn đoán và điều trị các bệnh lý tim mạch liên quan đến rối loạn chuyển hóa như đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, béo phì, cũng như các biến chứng nghiêm trọng như suy tim, bệnh động mạch vành, và bệnh động mạch ngoại biên.

Bên cạnh đó, Khoa còn chuyên sâu trong điều trị các bệnh cơ tim, bao gồm cơ tim phì đại, giãn nở, và hạn chế. Với phương pháp điều trị hiện đại, từ nội khoa đến can thiệp và ngoại khoa, chúng tôi đã giúp nhiều bệnh nhân cải thiện chất lượng cuộc sống. Đặc biệt, Khoa đã xây dựng mô hình chăm sóc toàn diện cho bệnh cơ tim di truyền, từ chẩn đoán, điều trị đến tư vấn cho cả gia đình, mang lại hiệu quả điều trị vượt trội và bền vững.