HỘI CHỨNG CHUYỂN HÓA

BS Phạm Kim Ngân

Hội chứng chuyển hóa là gì?

Hội chứng chuyển hóa là một nhóm các yếu tố nguy cơ tim mạch có liên quan chặt chẽ đến tình trạng đề kháng insulin. Hội chứng này bao gồm nhiều rối loạn chuyển hóa như béo phì, tăng huyết áp, tăng đường huyết và tăng triglyceride máu.

• Béo phì, đặc biệt là béo trung tâm (vòng bụng >94cm ở nam và >80cm ở nữ)
• Tăng đường huyết (đường huyết đói 100–125 mg/dL hoặc HbA1C 5.7–6.4%)
• Tăng huyết áp (>130/85 mmHg) hoặc đang dùng thuốc điều trị huyết áp
• Tăng triglyceride máu (>150 mg/dL hoặc 1.7 mmol/L) hoặc giảm HDL cholesterol (nam <40 mg/dL, nữ <50 mg/dL) hoặc đang điều trị rối loạn lipid máu

Nguyên nhân hội chứng chuyển hóa

Hội chứng chuyển hóa liên quan mật thiết với béo phì, lối sống ít vận động và tình trạng đề kháng insulin.

Bình thường hormone insulin giúp glucose đi vào tế bào để tạo năng lượng cho cơ thể. Khi xảy ra đề kháng insulin, các tế bào không đáp ứng tốt với insulin, dẫn đến đường huyết tăng cao.

Yếu tố nguy cơ

• Thừa cân (BMI >25 kg/m²)
• Mãn kinh ở phụ nữ
• Tuổi cao
• Hút thuốc lá
• Chế độ ăn nhiều tinh bột
• Lối sống ít vận động, ít tập thể dục
• Tiền sử gia đình có đái tháo đường hoặc hội chứng chuyển hóa

Những nguy cơ khi bệnh nhân bị hội chứng chuyển hóa

• Đái tháo đường: đái tháo đường type 2 thường xảy ra ở những bệnh nhân có hội chứng chuyển hóa.
• Bệnh lý tim mạch: nguy cơ mắc các bệnh tim mạch như bệnh mạch vành, đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim, đột quỵ và tăng huyết áp tăng cao.

Điều trị hội chứng chuyển hóa

• Giảm cân, áp dụng chế độ ăn giảm mỡ bão hòa, giảm muối, hạn chế tinh bột và thịt đỏ, tăng rau xanh
• Tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày và tối thiểu 5 ngày mỗi tuần
• Ngưng hút thuốc lá
• Kiểm soát đường huyết, huyết áp và lipid máu

Tài liệu tham khảo

• Uptodate Patient Education: The metabolic syndrome (Beyond the Basics)
• Mayo Clinic Patient Health Info: Metabolic syndrome