Cúm mùa và nguy cơ nhồi máu cơ tim
Ở Việt Nam, theo nghiên cứu dịch tễ học, cúm mùa xuất hiện quanh năm, đạt đỉnh vào tháng 3, 4, 9 và 10, gia tăng mạnh vào mùa đông xuân, nhưng ít ai biết nó có thể trở thành “kẻ thù nguy hiểm” với bệnh nhân tim mạch.
ThS.BS Nguyễn Lê Phương Thảo, Khoa Phòng Khám, Bệnh viện Tim Tâm Đức cảnh báo: cúm làm tăng gấp 6 lần nguy cơ nhồi máu cơ tim trong tuần đầu nhiễm bệnh, và 1/8 bệnh nhân nhập viện vì cúm phải đối mặt với biến cố tim mạch nghiêm trọng.
Mối liên quan nguy hiểm
Bệnh tim mạch là một trong những bệnh đi kèm phổ biến nhất ở bệnh nhân nhiễm cúm phải nhập viện và có liên quan đến diễn tiến bệnh nghiêm trọng hơn.
Các triệu chứng lâm sàng của bệnh nhân cúm không chỉ bao gồm biểu hiện hô hấp, sốt cao, mệt mỏi và đau cơ mà còn thường xuyên có sự ảnh hưởng đến tim mạch.
Trong hai thập kỷ qua, mối liên hệ giữa nhiễm cúm và bệnh lý tim mạch ngày càng được quan tâm. Ngoài việc làm tăng nguy cơ tử vong do tim mạch, cúm còn liên quan đến biến chứng thiếu máu cục bộ và tổn thương cơ tim như:
- Nhồi máu cơ tim
- Đột quỵ
- Làm trầm trọng thêm suy tim
- Bệnh cơ tim do stress
- Viêm cơ tim
- Viêm màng ngoài tim
Cơ chế có thể liên quan đến tác động trực tiếp của virus cúm, phản ứng viêm toàn thân hoặc sự kết hợp của cả hai yếu tố.
Cúm mùa là gì?
Cúm mùa là bệnh nhiễm virus chủ yếu do virus cúm A hoặc B gây ra
Cúm mùa là bệnh nhiễm virus chủ yếu do virus cúm A hoặc B gây ra, lây truyền qua giọt bắn khi ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc với bề mặt nhiễm virus.
Triệu chứng của cúm mùa
Triệu chứng thường bao gồm sốt, ho, đau họng, nghẹt mũi, đau nhức cơ bắp và mệt mỏi. Trường hợp nặng có thể gây khó thở hoặc suy hô hấp.
Cúm mùa ảnh hưởng đến bệnh tim mạch như thế nào?
Cúm mùa làm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch, đặc biệt ở bệnh nhân có bệnh lý tim mạch sẵn.
Một nghiên cứu năm 2018 tại Canada đăng trên tạp chí The New England Journal of Medicine cho thấy
nguy cơ nhồi máu cơ tim tăng gấp sáu lần trong tuần đầu sau khi nhiễm cúm.
Nguy cơ nhồi máu cơ tim tăng gấp sáu lần trong tuần đầu sau khi nhiễm cúm
Một nghiên cứu của CDC Mỹ công bố năm 2020 trên tạp chí Annals of Internal Medicine cho thấy các biến cố tim mạch cấp tính nghiêm trọng thường gặp ở người lớn nhập viện vì cúm.
Nghiên cứu phân tích hơn 80.000 bệnh nhân nhập viện do cúm trong 8 mùa cúm cho thấy gần 12% bệnh nhân (1/8 người) gặp biến cố tim cấp tính. Trong số đó 30% phải vào ICU và 7% tử vong trong thời gian nằm viện.
Nguyên nhân có thể do nhiễm trùng làm rối loạn quá trình đông máu và kích thích phản ứng viêm, khiến mảng xơ vữa trong động mạch vành mất ổn định và vỡ ra.
Biến chứng tim mạch của virus cúm
Cần làm gì để phòng ngừa rủi ro tim mạch trong mùa cúm?
-
Tiêm vắc-xin cúm hàng năm. CDC khuyến nghị tất cả mọi người trên 6 tháng tuổi nên tiêm phòng cúm, đặc biệt là bệnh nhân tim mạch.
Phân tích tổng hợp năm 2023 cho thấy nguy cơ nhồi máu cơ tim giảm 26% và tỷ lệ tử vong tim mạch giảm 33% ở người đã tiêm vắc-xin cúm.
Bệnh nhân tim mạch nên tiêm vắc-xin cúm bất hoạt (IIV) hoặc vắc-xin cúm tái tổ hợp (RIV).
- Giữ vệ sinh cá nhân: rửa tay thường xuyên và đeo khẩu trang.
- Duy trì lối sống lành mạnh: ăn uống cân bằng, ngủ đủ giấc, tập thể dục nhẹ.
- Tránh tiếp xúc với người mắc cúm: hạn chế nơi đông người khi dịch bùng phát.
Cách chăm sóc bệnh nhân tim mạch khi mắc cúm
- Theo dõi triệu chứng: nghỉ ngơi, uống nhiều nước và hạ sốt theo hướng dẫn bác sĩ.
-
Dùng thuốc theo chỉ định: bệnh nhân tim mạch cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng thuốc kháng virus hoặc thuốc giảm đau.
Nhận biết dấu hiệu nguy hiểm
Cần đến bệnh viện ngay nếu có:
- Khó thở hoặc đau ngực
- Nhịp tim không đều, hồi hộp
- Hoa mắt, gần ngất hoặc ngất
- Triệu chứng cúm kéo dài trên 7 ngày
Cần lưu ý
Để bảo vệ trái tim trước cúm mùa, bệnh nhân tim mạch cần tiêm vắc-xin hàng năm, giữ vệ sinh cá nhân và theo dõi sát các triệu chứng.
Khi có dấu hiệu bất thường như khó thở hoặc đau ngực, hãy đến bệnh viện ngay.
Bệnh viện Tim Tâm Đức – Cấp cứu 24/7:
(028) 38 733 025
Bài viết do ThS.BS Nguyễn Lê Phương Thảo tổng hợp và lược dịch
ThS. BS Nguyễn Lê Phương Thảo
là bác sĩ điều trị tại Khoa Phòng Khám – Bệnh viện Tim Tâm Đức với hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tim mạch.
Bác sĩ chuyên sâu trong chẩn đoán và điều trị các bệnh lý nội tim mạch như bệnh van tim, bệnh động mạch vành, rối loạn nhịp tim, tăng huyết áp và rối loạn mỡ máu.
Khoa Phòng khám – Bệnh viện Tim Tâm Đức cung cấp các phòng khám chuyên biệt như bệnh cơ tim, rung nhĩ, suy tim, tăng huyết áp, tim bẩm sinh và tăng áp động mạch phổi.
