BỆNH CƠ TIM PHÌ ĐẠI
BS Trần Vũ Minh Thư
Bệnh cơ tim phì đại là gì?
Bệnh cơ tim phì đại (BCTPĐ) là bệnh lý ảnh hưởng đến cơ tim. Trong bệnh này, phần cơ tim ở tâm thất trở nên dày lên. Ở vùng cơ tim dày, các tế bào cơ tim sắp xếp lộn xộn.
BCTPĐ thường ảnh hưởng đến thất trái – buồng tim có chức năng bơm máu chính của tim – đặc biệt là vách liên thất. Khi vách liên thất dày lên quá mức có thể gây hẹp hoặc tắc nghẽn dòng máu từ thất trái ra động mạch chủ. Tình trạng này được gọi là BCTPĐ tắc nghẽn.
Bệnh cũng có thể xảy ra ở các vị trí khác của tim như thành bên, mỏm tim, thất phải hoặc cả hai thất.
Cơ tim dày khiến buồng tim trở nên cứng và làm tim giãn nở kém.
Có nhiều người mắc bệnh cơ tim phì đại không?
BCTPĐ là bệnh tim di truyền thường gặp nhất, ảnh hưởng khoảng 1 trên 500 người. Bệnh có thể gặp ở cả trẻ em và người lớn, ở cả nam và nữ.
Nguyên nhân gây ra bệnh cơ tim phì đại là gì?
BCTPĐ thường do đột biến gene mã hóa các thành phần của sợi cơ tim. Đây là bệnh di truyền trội trên nhiễm sắc thể thường.
Nếu cha hoặc mẹ mang gene bất thường thì khả năng truyền gene này cho con là 50%.
Ở người mang gene bất thường, thành tim có thể dày lên ở bất kỳ độ tuổi nào, thường xuất hiện ở tuổi dậy thì.
Do đó, việc tầm soát cho người thân trực hệ (cha mẹ, anh chị em, con cái) của bệnh nhân là rất quan trọng.
Triệu chứng của bệnh cơ tim phì đại
Triệu chứng của BCTPĐ rất đa dạng. Nhiều bệnh nhân không có triệu chứng hoặc chỉ có triệu chứng nhẹ.
Các triệu chứng thường gặp bao gồm:
- Hồi hộp do rối loạn nhịp tim
- Đau ngực khi gắng sức
- Choáng váng hoặc ngất
- Khó thở khi gắng sức
Biến chứng của bệnh cơ tim phì đại
- Suy tim – gây khó thở, ho, phù, mệt mỏi và choáng váng.
- Đột quỵ – nguy cơ tăng lên ở bệnh nhân có rung nhĩ.
- Đột tử – do rối loạn nhịp nguy hiểm như rung thất hoặc nhịp nhanh thất.
BCTPĐ được chẩn đoán như thế nào?
Chẩn đoán dựa trên:
- Bệnh sử – tìm hiểu triệu chứng và tiền sử gia đình.
- Khám lâm sàng – phát hiện các dấu hiệu của bệnh.
- Xét nghiệm:
- Siêu âm tim
- Xét nghiệm máu
- Điện tâm đồ
- Điện tâm đồ Holter 48 giờ
- X-quang ngực
- Siêu âm tim gắng sức
- CT tim
- Thông tim
BCTPĐ được điều trị như thế nào?
Bệnh cơ tim phì đại hiện chưa thể chữa khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên có nhiều phương pháp giúp giảm triệu chứng và biến chứng.
Phân tầng nguy cơ
Phân tầng nguy cơ giúp xác định bệnh nhân có nguy cơ đột tử cao để áp dụng các biện pháp phòng ngừa.
Những bệnh nhân nguy cơ cao bao gồm:
- Tiền sử gia đình có người đột tử
- Đã từng bị ngất
- Có rối loạn nhịp tim nguy hiểm
- Từng bị ngưng tim
- Suy tim nặng
Bác sĩ có thể chỉ định máy phá rung cấy được để giảm nguy cơ đột tử.
Thay đổi lối sống
- Giảm hoặc ngưng rượu
- Giảm caffein
- Hạn chế muối và nước nếu có suy tim
- Hoạt động thể lực phù hợp
- Tái khám định kỳ
Thuốc
- Thuốc ức chế beta
- Thuốc chẹn kênh canxi
- Thuốc chống loạn nhịp
- Thuốc kháng đông
- Thuốc lợi tiểu
- Kháng sinh phòng viêm nội tâm mạc
Can thiệp
- Máy phá rung cấy được – điều trị rối loạn nhịp nguy hiểm.
- Máy tạo nhịp – giúp duy trì nhịp tim ổn định.
- Cắt vách liên thất – phẫu thuật làm giảm bề dày vách tim.
- Chích cồn vào nhánh vách – làm giảm bề dày cơ tim ở một số bệnh nhân.
- Ghép tim – áp dụng khi suy tim nặng không đáp ứng điều trị.
Tài liệu tham khảo
