BỆNH CƠ TIM DÃN NỞ

BS Trần Vũ Minh Thư

Bệnh cơ tim dãn nở (BCTDN) là gì?

BCTDN là bệnh lý của cơ tim, trong đó thất trái căng và mỏng (dãn). Tim có dạng hình cầu thay vì hình nón như bình thường. Thành thất mỏng hơn và bị yếu nên không thể co như tim bình thường. Điều này làm các nhát bóp của tim kém hiệu quả và gây ra tình trạng suy tim. Trong BCTDN, thất phải cũng có thể bị ảnh hưởng.

Triệu chứng của BCTDN là gì?

Ban đầu, BCTDN thường không gây triệu chứng. Khi bệnh tiến triển, các triệu chứng có thể xuất hiện:

• Khó thở khi gắng sức hoặc khi nằm
• Phù chân
• Mệt mỏi
• Hồi hộp
• Đau ngực

Nguyên nhân của BCTDN là gì?

Di truyền

Khoảng 30% BCTDN có nguyên nhân di truyền do bất thường gene. Hiện nay có khoảng 100 gene liên quan đến BCTDN. Bất thường gene có thể được kích hoạt bởi nhiễm siêu vi hoặc mang thai. Một số bệnh lý di truyền như loạn dưỡng cơ Duchenne cũng có thể gây BCTDN.

Khi BCTDN có nguyên nhân di truyền, bệnh có thể truyền trội trên nhiễm sắc thể thường. Điều này có nghĩa là cha hoặc mẹ bị bệnh có 50% khả năng truyền gene đột biến cho con.

Khi phát hiện người bệnh mang đột biến gene, nên tầm soát cho những người thân trực hệ hàng thứ nhất như cha mẹ, anh chị em và con cái bằng các phương pháp như khám lâm sàng, điện tâm đồ và siêu âm tim.

Nguyên nhân khác

• Bệnh tự miễn như lupus ban đỏ hệ thống, xơ cứng bì, viêm khớp dạng thấp
• Nhiễm siêu vi
• Độc chất như rượu hoặc thuốc hóa trị
• Thai kỳ

Biến chứng của BCTDN là gì?

• Suy tim
• Nghẽn dẫn truyền trong tim
• Đột tử

Làm thế nào để chẩn đoán BCTDN?

Các phương tiện chẩn đoán bao gồm:

• Bệnh sử – khai thác triệu chứng và tiền căn gia đình
• Khám lâm sàng – phát hiện các dấu hiệu bệnh
• Xquang ngực – đánh giá kích thước tim và dịch trong phổi
• Điện tâm đồ – đánh giá hoạt động điện và rối loạn nhịp
• Điện tâm đồ liên tục – phát hiện rối loạn nhịp tim
• Siêu âm tim – quan sát cấu trúc tim
• Cộng hưởng từ tim – quan sát cấu trúc tim và mô sợi hóa
• Điện sinh lý tim – xác định vị trí gây rối loạn nhịp
• Chụp động mạch vành – phát hiện tắc nghẽn động mạch vành

BCTDN được điều trị như thế nào?

Điều trị BCTDN nhằm kiểm soát triệu chứng và giảm nguy cơ biến chứng. Phương pháp điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ nặng của bệnh.

Thuốc

• Lợi tiểu – giảm ứ dịch ở phổi và chân
• Ức chế men chuyển – giãn mạch và giảm tải cho tim
• Ức chế beta – giảm nhịp tim và sức co bóp
• Thuốc chống loạn nhịp – kiểm soát nhịp tim bất thường
• Ức chế thụ thể Angiotensin II – giảm huyết áp và giãn mạch
• Ivabradine – giúp làm chậm nhịp tim
• Sacubitril và Valsartan – dùng trong suy tim nặng

Dụng cụ

• Máy tạo nhịp – duy trì nhịp tim bình thường
• Máy tạo nhịp hai buồng – giúp tái đồng bộ hoạt động tim
• Máy phá rung cấy được – phát hiện và điều trị rối loạn nhịp nguy hiểm

Phẫu thuật

• Dụng cụ hỗ trợ thất trái – hỗ trợ tim bơm máu khi suy tim nặng
• Ghép tim – dành cho bệnh nhân không đáp ứng với các phương pháp điều trị khác

Thay đổi lối sống

• Ngưng rượu – rượu làm tăng nhịp tim và huyết áp
• Chế độ ăn lành mạnh – giúp duy trì cân nặng hợp lý
• Giảm muối – giúp giảm giữ nước và huyết áp
• Ngưng thuốc lá – cải thiện sức khỏe tim mạch
• Giảm cà phê – hạn chế hồi hộp ở người nhạy cảm
• Hoạt động thể lực phù hợp – tùy theo tình trạng tim

Tài liệu tham khảo

https://www.cardiomyopathy.org/hypertrophic-cardiomyopathy/intro

www.clevelandclinic.org/heart

www.uptodate.com