NHƯỢC TUYẾN CẬN GIÁP

(Hypoparathyroidism)

BS Trần Hữu Hà

Nhược tuyến cận giáp là gì?

Cổ của bạn có bốn tuyến có kích thước bằng hạt đậu gọi là tuyến cận giáp. Bệnh nhược tuyến cận giáp xảy ra khi chúng không tạo ra đủ hormone tuyến cận giáp (PTH), ví dụ như sau phẫu thuật cắt bỏ tuyến cận giáp, hoặc tuyến cận giáp bị tổn thương, hoặc khi cơ thể bạn kháng lại hormone đó.

PTH kiểm soát mức độ của các vitamin và khoáng chất quan trọng như vitamin D và canxi. Thiếu PTH sẽ làm giảm lượng canxi trong cơ thể.

Bạn cũng có thể bị suy tuyến cận giáp vì bạn có một tình trạng khác ảnh hưởng đến lượng PTH trong cơ thể, chẳng hạn như mức magiê thấp.

Cơ thể bạn sử dụng canxi để giữ cho các dây thần kinh, cơ bắp và tim hoạt động. Nồng độ canxi thấp có thể dẫn đến các triệu chứng từ co thắt cơ nhẹ đến nặng, ngứa ran, các vấn đề về tim và co giật.

Tin tốt là bạn có thể điều trị tình trạng này. Điều trị chủ yếu là đảm bảo cơ thể bạn có đủ canxi và vitamin D.

Bạn có thể làm điều này bằng cách ăn một chế độ ăn uống cân bằng, bổ sung dinh dưỡng và theo dõi nồng độ các chất trong máu.

Triệu chứng của nhược tuyến cận giáp

Một số triệu chứng của canxi máu thấp là:

• Chuột rút hoặc co thắt cơ bắp ở chân, bàn chân, lưng dưới hoặc mặt
• Đau nhói ở ngón tay, ngón chân hoặc môi
• Lo lắng và trầm cảm
• Suy tim
• Nhịp tim không đều
• Huyết áp thấp
• Động kinh

Canxi thấp trong thời gian dài có thể dẫn đến:

• Đục thủy tinh thể
• Vấn đề về nha khoa
• Rối loạn vận động như run
• Rụng tóc và móng giòn

Nguyên nhân

Một vài nguyên nhân có thể dẫn đến tình trạng suy tuyến cận giáp:

• Tổn thương hoặc cắt bỏ tuyến cận giáp trong khi phẫu thuật
• Bệnh tự miễn
• Xạ trị vùng cổ hoặc đầu
• Hàm lượng magiê thấp
• Rối loạn di truyền

Chuẩn đoán nhược tuyến cận giáp

Bác sĩ sẽ kiểm tra máu và nước tiểu của bạn để định lượng canxi, PTH, phốt pho và magiê.

Bạn cần hỏi bác sĩ những câu hỏi sau đây:

• Điều gì gây ra tình trạng suy tuyến cận giáp của tôi?
• Tôi có cần làm thêm xét nghiệm nào không?
• Bao lâu tôi sẽ cần gặp lại bác sĩ?
• Những phương pháp điều trị nào có thể giúp ích cho tôi?
• Làm thế nào để tôi có thể giữ mức canxi bình thường?
• Tôi cần thay đổi lối sống như thế nào?
• Liệu bệnh có thể khỏi hoàn toàn không?
• Nếu tôi có con thì con tôi có bị suy tuyến cận giáp không?

Nếu con bạn mắc bệnh, hãy hỏi bác sĩ làm thế nào để bạn có thể chắc chắn rằng con bạn nhận đủ các chất dinh dưỡng cần thiết để phát triển.

Điều trị nhược tuyến cận giáp

Bổ sung canxi và vitamin D có thể kiểm soát tình trạng suy tuyến cận giáp. Một chế độ ăn uống lành mạnh cũng sẽ giúp ích.

Bác sĩ có thể khuyên bạn:

• Hạn chế thực phẩm có nhiều phốt phát như soda và đồ uống có ga.
• Ăn thực phẩm giàu canxi như sản phẩm từ sữa ít béo.
• Ăn rau xanh đậm như rau bina và cải xoăn.
• Dùng thực phẩm bổ sung canxi như ngũ cốc tăng cường hoặc nước cam bổ sung canxi.

Một chuyên gia dinh dưỡng có thể giúp bạn xây dựng chế độ ăn uống phù hợp để duy trì sức khỏe.

Bác sĩ sẽ kiểm tra thường xuyên để đảm bảo sự phát triển và sức khỏe của bạn hoặc của trẻ.

Nếu nồng độ canxi khó duy trì ổn định, bạn có thể cần tiêm hormone PTH. Khi mức canxi trở lại bình thường, bạn có thể quay lại phương pháp điều trị thông thường.

Tài liệu tham khảo

www.uptodate.com

www.medscape.com

www.webMD.com