Một so sánh ngẫu nhiên của cô lập tĩnh mạch phổi có so với không có hủy thần kinh giao cảm động mạch thận ở bệnh nhân rung nhĩ trơ có triệu chứng và tăng huyết áp kháng trị
Tác giả: Jayasree Pillarisetti, M.D., Dhanunjaya R. Lakkireddy, MBBS, F.A.C.C.
Ngày đăng: 05/11/2013
Bối cảnh
Tăng huyết áp là một yếu tố nguy cơ quan trọng của rung nhĩ. Việc kiểm soát huyết áp hiệu quả bằng thuốc hạ áp có thể giúp giảm tần suất xuất hiện rung nhĩ.
Các dữ liệu ban đầu cho thấy phương pháp hủy thần kinh giao cảm động mạch thận có hiệu quả trong điều trị tăng huyết áp kháng trị. Trong nghiên cứu này, các tác giả đánh giá liệu phương pháp này có thể được sử dụng như một chiến lược bổ sung cùng với cô lập tĩnh mạch phổi nhằm cải thiện kiểm soát rung nhĩ ở bệnh nhân tăng huyết áp kháng trị hay không.
Phương pháp nghiên cứu
Đây là một nghiên cứu ngẫu nhiên, tiền cứu, mù đơn được tiến hành trên 27 bệnh nhân:
- 14 bệnh nhân được phân ngẫu nhiên vào nhóm chỉ thực hiện cô lập tĩnh mạch phổi (nhóm chứng)
- 13 bệnh nhân được phân vào nhóm cô lập tĩnh mạch phổi kết hợp hủy thần kinh giao cảm thận (nhóm nghiên cứu)
Tất cả bệnh nhân đều có:
- Rung nhĩ có triệu chứng, kháng với ≥ 2 thuốc chống loạn nhịp
- Tăng huyết áp kháng trị (huyết áp tâm thu > 160 mmHg dù đã dùng phối hợp 3 thuốc hạ áp)
Quy trình thực hiện:
- Thực hiện cô lập tĩnh mạch phổi mà không điều chỉnh thêm cơ chất loạn nhịp
- Hủy thần kinh giao cảm thận bằng cách tạo 6 sang thương bằng sóng tần số radio
- Mỗi sang thương kéo dài khoảng 2 phút
- Thực hiện dọc và xoay tròn từ đoạn xa của động mạch thận đến lỗ xuất phát
- Năng lượng sử dụng: 8–10 watts
Bệnh nhân được theo dõi tại các thời điểm:
- 3 tháng
- 6 tháng
- 9 tháng
- 12 tháng
Các tiêu chí đánh giá gồm:
- Sự xuất hiện của loạn nhịp nhĩ
- Sự thay đổi huyết áp
Kết quả nghiên cứu
Khoảng 69% bệnh nhân có rung nhĩ kéo dài và không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về đặc điểm ban đầu giữa hai nhóm.
Sau khi thực hiện hủy thần kinh giao cảm thận:
- Huyết áp giảm ngay lập tức (> 15 mmHg)
- Số lần đốt trung bình bằng sóng radio: 4,4 lần
Thời gian thủ thuật và thời gian chiếu tia dài hơn ở nhóm nghiên cứu nhưng không có ý nghĩa thống kê.
Sau 12 tháng theo dõi:
- Tỷ lệ không còn loạn nhịp nhĩ ở nhóm nghiên cứu cao hơn rõ rệt:
- Nhóm nghiên cứu: 69%
- Nhóm chứng: 29%
- p < 0,03
- Giảm huyết áp rõ rệt ở nhóm nghiên cứu:
- Giảm huyết áp tâm thu trung bình: 25 ± 5 mmHg
- Giảm huyết áp tâm trương trung bình: 10 ± 2 mmHg
- p = 0,001
Ngoài ra còn ghi nhận:
- Đảo ngược tái cấu trúc tim
- Giảm bề dày vách liên thất
- Giảm bề dày thành sau thất trái
- Giảm khối lượng thất trái
Không ghi nhận:
- Biến chứng thủ thuật
- Hẹp động mạch thận
- Thay đổi độ lọc cầu thận
Kết luận
Hủy thần kinh giao cảm thận khi thực hiện đồng thời với cô lập tĩnh mạch phổi giúp:
- Giảm tỷ lệ tái phát rung nhĩ
- Giảm huyết áp
ở bệnh nhân rung nhĩ có tăng huyết áp kháng trị.
Bàn luận
Hủy thần kinh giao cảm thận giúp giảm huyết áp ở bệnh nhân tăng huyết áp kháng trị bằng cách điều chỉnh hoạt động của hệ thần kinh giao cảm.
Phương pháp này không chỉ ảnh hưởng hệ giao cảm tại thận mà còn tác động rộng hơn lên hệ Renin–Angiotensin–Aldosterone (RAAS), hệ thống đóng vai trò quan trọng trong sinh bệnh học của rung nhĩ.
Hệ RAAS góp phần gây rung nhĩ thông qua:
- Tăng huyết áp
- Tăng hoạt hóa giao cảm
- Thay đổi cấu trúc và căng giãn nhĩ
- Phản ứng viêm
Do đó, việc ức chế kéo dài hệ RAAS có thể làm giảm môi trường thuận lợi cho rung nhĩ.
Một nghiên cứu trước đây trên mô hình chó cho thấy hủy thần kinh giao cảm thận giúp giảm số cơn rung nhĩ khi tạo nhịp nhĩ nhanh.
Dựa trên giả thuyết này, Pokushalov và cộng sự đã tiến hành nghiên cứu trên người và cho thấy hiệu quả tích cực của phương pháp này ở bệnh nhân rung nhĩ có tăng huyết áp kháng trị.
Kết quả của nghiên cứu rất hứa hẹn, tuy nhiên vẫn cần thêm các thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên với quy mô lớn để xác nhận hiệu quả của phương pháp điều trị mới này.
Một nghiên cứu lớn hơn đang được tiến hành là HFIB do Reddy và cộng sự thực hiện nhằm đánh giá khả năng lặp lại các kết quả thu được trong nghiên cứu khả thi này.
Link tham khảo:
http://afibprofessional.cardiosource.org/Article-of-the-Month/2013/11/PVI-With-Without-Concomitant-Renal-Artery-Denervation.aspx
