Mỗi phút trôi qua trong cơn đột quỵ là hàng triệu tế bào não chết đi. Nhưng đáng tiếc, nhiều người vẫn vô tình đánh mất “thời gian vàng” chỉ vì những cách xử trí sai lầm.
Từ việc chích máu đầu ngón tay, cạo gió, cho uống thuốc hạ áp, đến tin vào mẹo dân gian… Tất cả đều có thể khiến bệnh nhân mất đi cơ hội hồi phục. Bài viết được tư vấn bởi
ThS.BS.CKI Huỳnh Thị Ngọc Huyền,
Bác sĩ điều trị -
Khoa Hồi sức Cấp cứu Nội Tim Mạch -
Bệnh viện Tim Tâm Đức.
Chân thành cảm ơn
Quý Báo Tuổi Trẻ
đã đăng tải bài viết hữu ích về cấp cứu đột quỵ.
Đột quỵ là gì?
Đột quỵ não (tai biến mạch máu não) là tình trạng tuần hoàn máu não bị gián đoạn do tắc nghẽn hoặc vỡ mạch gây thiếu máu và thiếu oxy đột ngột dẫn đến tổn thương tế bào não không hồi phục và để lại di chứng nặng hoặc tử vong.
Đột quỵ là tình trạng cấp cứu nội khoa trong đó từng phút đều quyết định khả năng hồi phục. Trước đây bệnh chủ yếu gặp ở người cao tuổi nhưng hiện nay đang có xu hướng trẻ hóa.
Dữ liệu từ Registry of Stroke Care Quality (RES-Q) cho thấy nhiều bệnh nhân đến viện muộn hơn cửa sổ điều trị 4,5 giờ.
6 mẹo dân gian sai lầm cần tránh khi xử trí đột quỵ
Nhiều trường hợp đến bệnh viện chậm trễ do sơ cứu sai cách khiến bệnh nhân bỏ lỡ “thời gian vàng”.
Chích máu 10 đầu ngón tay
Nhiều người tin rằng chích máu đầu ngón tay giúp “thông khí huyết”. Tuy nhiên điều này hoàn toàn không có cơ sở khoa học.
Lời khuyên của bác sĩ: Hành động này gây đau, làm tăng huyết áp và làm chậm trễ việc đưa bệnh nhân đến bệnh viện.
Cạo gió hoặc cắt lễ
Một số người nghĩ rằng cạo gió giúp “giải cảm”. Thực tế cách này không giúp cải thiện tình trạng đột quỵ.
Lời khuyên của bác sĩ: Việc này còn tăng nguy cơ nhiễm trùng và làm mất thời gian cấp cứu.
Cho uống thuốc hạ huyết áp nhanh
Nhiều người cho bệnh nhân uống thuốc hạ áp ngay lập tức.
Lời khuyên của bác sĩ: Hạ áp quá nhanh có thể làm giảm tưới máu não và khiến tổn thương lan rộng.
Cho uống an cung ngưu hoàng hoàn
Đây là thuốc Đông y có thành phần phức tạp và không được khuyến cáo trong cấp cứu đột quỵ.
Lời khuyên của bác sĩ: Cho bệnh nhân uống thuốc khi hôn mê có thể gây sặc và tắc đường thở.
Chờ bệnh nhân tỉnh mới đưa đi viện
Chờ đợi khiến bệnh nhân mất “thời gian vàng”.
Lời khuyên của bác sĩ: Hãy gọi cấp cứu hoặc đưa bệnh nhân đến bệnh viện ngay lập tức.
Tin vào mẹo dân gian trên mạng
Các mẹo như uống nước chanh, ăn thực dưỡng hay cơm rượu trị đột quỵ đều không có bằng chứng khoa học.
Lời khuyên của bác sĩ: Tin theo thông tin sai lệch có thể khiến bệnh nhân mất cơ hội điều trị sớm.
Dấu hiệu nhận biết nhanh đột quỵ
Nhận diện nhanh triệu chứng F.A.S.T
- Face: Mặt bị lệch sang một bên.
- Arm: Yếu hoặc liệt tay chân.
- Speech: Nói khó hoặc nói không rõ.
- Time: Gọi cấp cứu ngay và đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất.
Phát hiện sớm dấu hiệu F.A.S.T và đưa bệnh nhân đến bệnh viện trong thời gian ngắn nhất là yếu tố quyết định khả năng hồi phục.
XEM THÊM BÀI VIẾT LIÊN QUAN
Ngày Đột Quỵ Thế Giới – World Stroke Day (29/10)
Trong cơn đột quỵ, từng phút đều quan trọng. Hãy nhận biết sớm và gọi cấp cứu ngay.
- Việt Nam thuộc nhóm có tỷ lệ đột quỵ cao.
- Cứ 4 người trên 25 tuổi thì có 1 người có nguy cơ đột quỵ.
Về ThS.BS.CKI. Huỳnh Thị Ngọc Huyền
Bác sĩ tốt nghiệp ThS Y học và CKI chuyên ngành Nội khoa tại Đại học Y Dược Cần Thơ và có chuyên môn sâu trong lĩnh vực Nội Tim Mạch.
- Khoa Hồi Sức Cấp Cứu Nội Tim Mạch (USIC): hoạt động 24/7 với trang thiết bị hiện đại.
- Chuyên xử lý khẩn cấp: nhồi máu cơ tim, nhồi máu não, suy tim, suy hô hấp, suy thận cấp...
