Vị trí điện cực thất phải và Tương thích MRI

Tạo nhịp tim: Vị trí điện cực thất phải và Tương thích MRI

Ngày đăng: 01/9/2013

Tác giả: Bs. John M. Mandrola

Có một chút nghi ngờ rằng các nhà điện sinh lý tương lai sẽ cười nhạo ý kiến để thiết bị trong tim bệnh nhân vĩnh viễn. Máy tạo nhịp sẽ trở nên im ắng như ống thông Swan-Ganz một thời. Nhưng cho đến khi các tế bào tạo nhịp được cấy thay cho các chất liệu silicone và titanium, các bệnh nhân nhịp chậm chỉ có hai chọn lựa – máy tạo nhịp hoặc là bệnh.

Tạo nhịp tim là một trong những lĩnh vực lâu đời nhất của điện sinh lý. Máy tạo nhịp đã có từ trước các nhà điện sinh lý. Bây giờ khó mà tạo được nhiều sự quan tâm đến tạo nhịp; trào lưu cắt đốt bằng điện cực, điều trị tái đồng bộ tim và thuốc kháng đông thế hệ mới đã phủ bóng lên máy tạo nhịp đơn giản.

Tránh gây hại: Tạo nhịp thất phải

Một trong những khía cạnh quan trọng nhất của tạo nhịp là tránh gây hại. Qui luật tối thiểu – đặc biệt khi nói đến điện cực thất phải. Bác sĩ C Butter từ Berlin đã trình bày câu hỏi quan trọng: liệu có vai trò của tạo nhịp thay thế vị trí mõm thất phải hay không.

Điện cực thất phải đặt ở mõm thất dễ thực hiện về mặt kỹ thuật, nhưng có thể làm tăng nguy cơ thủng và gây mất đồng bộ cơ tim. Vì vậy nhiều bác sĩ cố gắng đặt điện cực gần hệ thống dẫn truyền tự nhiên hơn ở vùng vách thất.

Tạo nhịp thất phải được chứng minh liên quan đến kết quả xấu hơn, bao gồm cả tử vong. Nó có thể gây thay đổi biểu hiện protein, mật độ ti thể và cấu trúc cơ tim.

Thông điệp quan trọng là: nếu có thể, nên chờ hoạt động nội tại của thất. Một phức bộ QRS trễ vẫn tốt hơn phức bộ QRS do tạo nhịp.

Vị trí điện cực vách thất phải

Các thử nghiệm lâm sàng về vị trí điện cực vách thất phải cho kết quả không đồng nhất. Nguyên nhân có thể do khó xác định chính xác vị trí điện cực, thiếu kiểm soát hình ảnh X-quang và thời gian theo dõi ngắn.

Tuy nhiên một điều được ghi nhận là tạo nhịp ngoài mõm thất phải không bao giờ xấu hơn tạo nhịp tại mõm.

Một số lưu ý thực hành:

• Cần kiểm tra nhiều góc chiếu X-quang để đảm bảo điện cực nằm đúng ở vùng vách.
• Buồng tống thất phải không tương đương với vùng vách; phần cao buồng tống không phải vị trí lý tưởng cho tạo nhịp.
• Dữ liệu từ MADIT-RIT cho thấy không có khác biệt rõ rệt về kết quả giữa các vị trí điện cực thất phải.

Chụp MRI ở bệnh nhân có thiết bị tim

Một vấn đề quan trọng khác là khả năng chụp MRI ở bệnh nhân mang máy tạo nhịp. Nhiều bác sĩ thường yêu cầu sử dụng thiết bị tương thích MRI cho bệnh nhân trẻ vì họ có thể cần chụp MRI trong tương lai.

MRI có thể gây nguy cơ cho thiết bị tim thông qua bốn cơ chế chính:

• Làm nóng đầu điện cực.
• Lực xoay thiết bị.
• Rối loạn chức năng điện.
• Biến dạng hình ảnh.

Tuy nhiên nhiều nghiên cứu cho thấy máy tạo nhịp thông thường cũng có thể chụp MRI an toàn nếu tuân thủ quy trình kiểm soát chặt chẽ.

Dữ liệu an toàn MRI

Các nghiên cứu từ năm 2000 đến 2006 đã ghi nhận hơn 300 báo cáo về MRI ở bệnh nhân mang thiết bị tim mà không có tử vong hoặc biến chứng nghiêm trọng.

Một nghiên cứu lớn với 555 lần chụp MRI ở 438 bệnh nhân cho thấy MRI 1.5 Tesla có thể thực hiện an toàn khi áp dụng quy trình kiểm soát cẩn thận.

Dữ liệu từ sổ bộ MagnaSafe gồm:

• 1100 lần chụp MRI.
• 816 máy tạo nhịp.
• 284 ICD.
• 2141 điện cực.
• 21% bệnh nhân phụ thuộc máy tạo nhịp.

Không ghi nhận tử vong, hư thiết bị hoặc mất dẫn truyền có ý nghĩa.

Cân nhắc lựa chọn thiết bị

Việc lựa chọn hệ thống tạo nhịp tương thích MRI cần cân nhắc nhiều yếu tố như tuổi bệnh nhân, nhu cầu chụp MRI trong tương lai, tuổi thọ thiết bị và đặc tính điện cực.

Kết luận

Hầu hết bệnh nhân có thiết bị tim thông thường vẫn có thể chụp MRI nếu tuân thủ quy trình an toàn. Tuy nhiên cần cân nhắc giữa lợi ích và nguy cơ khi lựa chọn thiết bị tương thích MRI.

Quyết định điều trị nên dựa trên dữ liệu thực tế thay vì chỉ dựa vào nỗi sợ hoặc giả định.

Link: http://www.medscape.com/viewarticle/810310