Khảo sát tần suất bệnh tim bẩm sinh thai nhi từ tháng 5/2007 đến tháng 5/2010

ThS. Lê Kim Tuyến
PGS.ts. Phạm Nguyễn Vinh
PGS.ts. Châu Ngọc Hoa

*Viện Tim TP HCM
** Bệnh Viện Tim Tâm Đức
***Bộ Môn Nội, ĐHYD TP.HCM

TÓM TẮT

Mục tiêu nghiên cứu: Xác định tỉ lệ BTBS thai nhi ở trong cộng đồng dân thành phố Hồ Chí Minh.

Cơ sở nghiên cứu: BTBS là dị tật hàng đầu gây tử vong sơ sinh, chưa có số liệu thống kê chính thức về BTBS tại Việt Nam.

Phương pháp nghiên cứu: Mô tả cắt ngang các thai phụ từ 16-28 tuần được gửi đến từ các bệnh viện phụ sản, sinh sống tại thành phố HCM.

Kết quả: Từ tháng 5/2007 đến 5/2010 có 2,634 thai phụ thỏa tiêu chuẩn chọn bệnh được tiến hành siêu âm tim thai tại Viện Tim HCM. Tỷ lệ BTBS trước sinh là 4,7%, tỷ lệ BTBS ở trẻ sinh sống là 1,8%.

Kết luận: Tỷ lệ BTBS trong bào thai cao hơn so với trẻ sinh sống do tử vong trong bào thai, sẩy thai, bỏ thai… Tỷ lệ BTBS ở trẻ sinh sống có mức giới hạn trên, có lẽ do siêu âm phát hiện những thông liên thất lỗ nhỏ và hẹp van ĐMP nhẹ.

Từ khoá: Tần suất, bệnh tim bẩm sinh, siêu âm tim thai.

ABSTRACT

Objectives: To seek for the prevalence of congenital heart disease (CHD) in the fetus at HCMC.

Background: CHD is the most life-threatening defect in the first month of life. Until now, we don’t have officially the prevalence of CHD in Việt Nam.

Methods: Cross-sectional study of the women with gestational age from 16 to 28 weeks sent from obstetrical hospital, who live in HCMC.

Results: From May 2007 to May 2010 there were 2.634 pregnances selected, were conducted echocardiography at Heart Institute in HCMC. The prevalence of prenatal CHD is 4.7%, and 1.8% at live birth.

Conclusions: The prevalence of prenatal CHD is higher than postnatal due to death in utero, abortion. The prevalence of CHD at live birth was at the high end of the reported range.

Keywords: Prevalence, congenital heart disease, fetal echocardiography

1. ĐẶT VẤN ĐỀ

Bệnh tim bẩm sinh (BTBS) chiếm một tỉ lệ lớn trong nhóm dị tật bẩm sinh khoảng từ 2% đến 3% ở trẻ nhũ nhi. Nhiều số liệu khác nhau cho rằng tần suất dị tật bẩm sinh tim là từ 8/1000 đến 9/1000. Trong đó chiếm khoảng phân nửa các ca dị tật bẩm sinh có biểu hiện nhẹ hoặc có thể cứu chữa dễ dàng bằng phẫu thuật tim.

Đối với những trẻ chết vì dị tật bẩm sinh thì có đến 35% trẻ có liên quan đến bất thường tim. Do đó, dị tật bẩm sinh tim vẫn là một nguyên nhân quan trọng trong tử vong trẻ em.

Hiện nay hầu hết những trẻ sinh sống có BTBS đều có thể phát hiện bằng siêu âm nhưng lại không được chẩn đoán trước sinh. Kinh nghiệm của những người siêu âm sản khoa cùng với sự phát triển của máy siêu âm ngày nay cho phép kiểm tra chi tiết hơn tim thai nhi.

2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu mô tả cắt ngang.

2.2 Cỡ mẫu

Áp dụng công thức tính cỡ mẫu của nghiên cứu cắt ngang

N = Z²₁-a/2 . p(1-p) / d²

a = 0,05 ; d = 0,0035 ; Z = 1,96 ; p = 0,008

N = 2489

Chúng tôi chọn cỡ mẫu là 2500 thai phụ.

2.3 Dân số nghiên cứu

Dân số mục tiêu: Các bà mẹ mang thai từ 16 tuần đến 28 tuần tại TP Hồ Chí Minh.

Dân số nghiên cứu: Các bà mẹ mang thai từ 16-28 tuần từ tháng 5/2007 đến tháng 5/2010 đến Viện Tim TP.HCM để siêu âm tim thai.

3. KẾT QUẢ

Từ tháng 5/2007 đến tháng 5/2010 có 2,634 thai phụ thường trú tại TP HCM đến siêu âm tim thai tại Viện Tim TP HCM.

Tuổi mẹ trung bình: 29,7 ± 5,4

Tuổi thai trung bình: 21,8 ± 1,6

Biểu đồ 3.1: Phân bố tuổi mẹ mang thai

Biểu đồ 3.2: Phân bố tuổi thai

4. BÀN LUẬN

Chẩn đoán bệnh tim bẩm sinh trước sinh giúp phát hiện các bất thường phối hợp, hướng dẫn thầy thuốc lựa chọn đúng bệnh nhân để làm xét nghiệm di truyền.

• Phát hiện và điều trị một số bệnh lý ngay trong bào thai.
• Tham vấn và tiên lượng cho gia đình.
• Lập kế hoạch sinh tại cơ sở có đầy đủ trang thiết bị tim mạch sơ sinh.
• Cải thiện tiên lượng sau sinh đối với một số dạng bệnh tim.

5. KẾT LUẬN

Qua nghiên cứu 2,634 thai nhi được siêu âm tim thai tại Viện Tim TP.HCM từ tháng 5/2007 đến tháng 5/2010:

• Tỷ lệ bệnh tim bẩm sinh thai nhi: 4,7%
• Tỷ lệ bệnh tim bẩm sinh ở trẻ sinh sống: 1,8%

Cần có thêm các nghiên cứu để xác định nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ gây bệnh tim bẩm sinh.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Nguồn: Chuyên Đề Tim Mạch Học, Liên Chi Hội Tim Mạch TP.HCM.